Gökbilimciler, Satürn’ün en büyük uydusu Titan’ın kökenine ilişkin uzun süredir tartışılan gizeme yeni bir açıklama getirdi. Yeni araştırmaya göre Titan, yaklaşık bir milyar yıl önce kendisinden büyük başka bir uyduyla çarpışmış olabilir.
Bilim insanlarına göre bu dev çarpışma yalnızca Titan’ın bugünkü yapısını değil, aynı zamanda Satürn’ün ünlü halkalarının oluşum sürecini de açıklayabilecek nitelikte.
Titan Satürn’den Hızla Uzaklaşıyor
Dünya’nın yaklaşık yarısı büyüklüğünde ve Merkür’den daha büyük olan Titan’ın dinamikleri, araştırmanın temel dayanaklarından biri oldu. Titan’ın kütle çekiminin Satürn’ün ekseninde yalpalamaya neden olduğu biliniyor.
Üstelik Titan’ın Satürn’den her yıl yaklaşık 11 santimetre uzaklaştığı tespit edildi. Bilim insanları, bu hızın daha önce yapılan hesaplamalardan belirgin biçimde yüksek olduğunu vurguluyor.
2004-2017 yılları arasında Satürn sistemini inceleyen Cassini uzay aracının verileri, Titan’ın yörüngesinin beklenenden çok daha hızlı genişlediğini ortaya koymuştu.
‘Kayıp Uydu’ Teorisi
Kaliforniya’daki SETI Enstitüsü’nden gezegen bilimci Matija Ćuk, Titan’ın geçmişte “proto-Hyperion” olarak adlandırılan büyük bir uyduyla çarpıştığını öne sürüyor.
Bugün Satürn’ün düzensiz şekilli uydularından biri olan Hyperion’un, bu dev çarpışmanın kalıntısı olabileceği değerlendiriliyor. Araştırmaya göre söz konusu kayıp uydu Titan’la çarpışarak büyük ölçüde parçalandı ve bu süreç Titan’ın kütlesini ve yörüngesini değiştirdi.
Satürn’ün Eğik Ekseni Nasıl Açıklanıyor?
Satürn, Güneş etrafındaki yörünge düzlemine göre yaklaşık 26,7 derecelik bir eğime sahip. Daha önce bu eğimin Neptün’ün kütle çekim etkisiyle oluştuğu düşünülüyordu.
Ancak Cassini verileri, Satürn ile Neptün’ün tam senkronize olmadığını ortaya koydu. Yeni çalışma ise kayıp uydunun kütle çekiminin bu rezonansı sağladığını, uydunun kaybolmasının ise bugün gözlenen küçük uyumsuzluğu açıkladığını savunuyor.
Satürn’ün Halkaları Sonradan Oluşmuş Olabilir
Araştırmaya göre çarpışma olayından yüz milyonlarca yıl sonra Titan’ın genişleyen yörüngesi, Satürn’ün iç uydularını istikrarsız hale getirdi.
Bu uyduların birbirine çarpması sonucu ortaya çıkan enkazın bir kısmının, günümüzde gözlenen Satürn halkalarını oluşturmuş olabileceği ifade ediliyor.
Titan yüzeyinin yalnızca yaklaşık 300 milyon yıl yaşında olduğunu gösteren ve krater eksikliğine dayanan yakın tarihli çalışmalar da bu çarpışma senaryosunu destekleyen bulgular arasında yer alıyor.
