Küresel teknoloji pazarına yön veren dev şirketler, yapay zeka sistemlerinde öne geçmek ve artan işlem gücü talebini karşılayabilmek adına veri merkezi altyapılarına devasa bütçeler ayırıyor. Alphabet, Meta Platforms, Microsoft ve Amazon'un; veri merkezleri, enerji anlaşmaları, binalar, teknik ekipmanlar ve uzun vadeli kiralama sözleşmeleri dâhil olmak üzere gelecek yıllara yayılmış harcama taahhütlerinin toplamı 2,4 trilyon dolara ulaştı. Onlarca yıla yayılan bu taahhütler, teknoloji sektöründeki yatırım ölçeğinin ulaştığı boyutu gözler önüne seriyor.
Alphabet ve Meta'dan rekor harcama sözleşmeleri
Google'ın ana şirketi Alphabet, henüz başlamamış satın alma taahhütleri, sözleşmeye bağlı yükümlülükler ve kiralama bedelleri için toplam 902 milyar dolarlık dev bir harcama planı açıkladı. Bir yıl önceki seviyenin dokuz katından fazlasına karşılık gelen bu bütçe; teknik ekipman alımlarından uzun vadeli enerji sözleşmelerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Benzer şekilde sosyal medya devi Meta da gelecekte yapılması planlanan harcamalarının 700 milyar dolara yaklaştığını bildirdi. Şirketin taahhüt tutarının yaklaşık yarısını, ödemeleri 30 yıla varan sürelerde tamamlanacak olan veri merkezi kiralamaları oluşturuyor. Meta’nın toplam harcama taahhütleri de geçen yıla oranla sekiz katın üzerinde artış gösterdi.
Devasa harcamalar nakit akışlarını zorluyor
Yapay zeka altyapısına aktarılan yüz milyarlarca doların kısa vadede beklenen kârlılığı sağlayıp sağlayamayacağı, bu yıl finans dünyasının en temel tartışma konularından biri haline geldi. Süregelen yüksek sermaye harcamaları nedeniyle Alphabet ve Amazon’un serbest nakit akışları eksiye düşerken, benzer bir tablonun kısa süre içinde Meta cephesinde de yaşanabileceği belirtiliyor. Şirket yöneticileri ise finansal sonuç açıklamalarında, yapay zeka işlem gücüne yönelik rekor talebi gerekçe göstererek yatırım harcamalarını artırmaya devam edeceklerinin altını çiziyor.
Amazon yatırımlarda vites artırıyor
Teknoloji devlerinin bütçe açıklamaları yalnızca veri merkezlerini kapsamakla kalmıyor; içerik lisansları ve tüketici elektroniği projeleri de bu rakamların içinde yer alıyor. Ancak ana odağı bulut altyapısı oluşturuyor. Amazon Üst Yöneticisi (CEO) Andy Jassy, mevcut yatırım hamlesini Amazon Web Services’ın (AWS) ilk kuruluş dönemindeki hızlı büyüme sürecine benzetiyor.
Amazon'un bu yıl yalnızca sermaye harcamaları için 220 milyar dolar ayırdığını belirten Jassy, bu dev bütçenin bile pazardaki yüksek talebi karşılamakta yetersiz kalabildiğini ifade etti. Nitekim AWS’nin geliri, ikinci çeyrekte yüzde 37 oranında artış göstererek 2021'in sonundan bu yana kaydedilen en hızlı büyüme performansına imza attı.
