SpaceX'e ait Falcon 9 roketinden geriye kalan yaklaşık 4 tonluk kontrolsüz üst kademe, bugün Ay yüzeyine çarpacak. Saatte yaklaşık 5 bin 400 mil hızla gerçekleşmesi beklenen çarpışmanın, Ay'da 17 metreden geniş yeni bir krater oluşturabileceği ve büyük bir toz bulutu meydana getirebileceği tahmin ediliyor.
Falcon 9'un üst katmanı Ay'a çarpacak
ABD Havacılık ve Uzay Ajansı'nın (NASA) Yakın Dünya Nesneleri Çalışmaları Merkezi (CNEOS) verilerine göre, Ocak 2025'te gerçekleştirilen bir fırlatmadan kalan kontrolsüz roket parçası Ay ile çakışma rotasına girdi.
Bağımsız astronomlar tarafından da takip edilen parçanın, saniyede 2,43 kilometre, saatte ise yaklaşık 5 bin 400 mil hızla Ay yüzeyine ulaşması bekleniyor.
Yaklaşık 4 bin kilogram ağırlığında ve beş katlı bir bina büyüklüğünde olduğu belirtilen roket parçasının, Einstein Krateri yakınlarına düşeceği tahmin ediliyor. Çarpışmanın Ay yüzeyinde 17 metreden daha geniş bir krater oluşturabileceği öngörülüyor.
Çarpışma sonrası dev bir toz bulutu oluşacak
Ay'da atmosfer ve Dünya'daki gibi güçlü bir kütle çekimi bulunmaması nedeniyle çarpışmanın ardından yüzeyden çok miktarda toz ve enkazın yükselmesi bekleniyor.
Bilim insanları, oluşacak enkaz ve toz bulutunun 50 kilometre veya daha fazla yüksekliğe ulaşabileceğini değerlendiriyor. Çarpışmanın meydana getireceği ışımayı, patlama anını ve sonrasında oluşacak krateri uzay araçlarıyla gözlemlemek için çalışmalar yürütülüyor.
NASA ve Danuri çarpışmayı izleyecek
NASA'nın Ay Keşif Yörünge Aracı (LRO) ile Güney Kore'ye ait Danuri uzay aracının, çarpışmanın etkilerini gözlemlemesi planlanıyor.
Yapılacak gözlemler sayesinde Ay yüzeyinin alt katmanlarından açığa çıkacak malzemelerin incelenmesi ve uydumuzun iç yapısı ile jeolojik süreçlerinin daha iyi anlaşılması hedefleniyor.
Uzay çöpleri yeniden gündemde
Kontrolsüz roket parçasının Ay'a çarpacak olması, uzay enkazı sorununu da yeniden gündeme getirdi. Dünya yörüngesinde ve uzayda görev yapan araçlar açısından kontrolsüz şekilde hareket eden parçalar önemli riskler oluşturuyor.
Avrupa Uzay Ajansı (ESA) verilerine göre, uzayda 10 santimetreden büyük yaklaşık 54 bin obje başıboş halde bulunuyor. Uzay Çağı'nın başladığı 1957'den bu yana uzaya gönderilen nesnelerin toplam kütlesinin ise 17 bin tonu aştığı belirtiliyor.
Uzmanlar, kontrolsüz uzay enkazlarının gelecekte gerçekleştirilecek uzay görevleri açısından oluşturduğu riskin giderek büyüdüğüne dikkat çekiyor.
