ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), Ay’a dönüş hedefi kapsamında yürüttüğü Artemis programında köklü değişikliklere gidiyor. NASA Başkanı Jared Isaacman, görev sıklığının artırılması ve yüksek maliyetli roket aşamalarının iptalini içeren kapsamlı bir yeniden yapılanma planını kamuoyuyla paylaştı.
Isaacman, Çin’in uzay yarışındaki yükselişine dikkat çekerek, “daha hızlı hareket etmeli ve gecikmeleri ortadan kaldırmalıyız” mesajı verdi. Mevcut sistemin yavaş ilerlediğini belirten Isaacman, programın Apollo dönemi felsefesine daha yakın bir anlayışla yeniden şekillendirileceğini ifade etti.
Milyarlarca dolarlık roket aşamaları iptal edildi
Yeni planlamaya göre, milyarlarca dolarlık bütçeye sahip Keşif Üst Kademesi (Exploration Upper Stage) ve Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) roketinin Blok IB yükseltmesi tamamen iptal edilecek.
Artemis II ve Artemis III görevlerinde mevcut üst kademe kullanılmaya devam edilecek. Ancak Artemis IV ve sonrasındaki görevlerde “standartlaştırılmış” bir üst kademe sistemine geçilecek.
Artemis III Ay’a iniş yapmayacak
Programdaki en dikkat çekici değişiklik ise Artemis III görevinin rotasında yaşandı. Daha önce Ay yüzeyine iniş yapması planlanan Artemis III, artık Ay’a inmeyecek.
Yeni plana göre Orion uzay aracı, alçak Dünya yörüngesinde SpaceX’in Starship veya Blue Origin’in Blue Moon iniş araçlarıyla kenetlenme testleri gerçekleştirecek. Ay’a ilk insanlı iniş görevi ise Artemis IV’e devredildi.
Hedef: Her 10 ayda bir fırlatma
SLS roketinde yaşanan hidrojen sızıntıları ve teknik sorunlar nedeniyle üç buçuk yılda bir fırlatma yapılmasının sürdürülebilir olmadığı belirtiliyor. Yetkililer, roket sisteminin standartlaştırılarak her 10 ayda bir güvenli fırlatma yapılmasını hedefliyor.
NASA ayrıca ticari Ay iniş araçlarının geliştirilmesini hızlandırmak için SpaceX ve Blue Origin ile iş birliğini yoğunlaştıracak.
