ABD'deki Minnesota Üniversitesi'nden bilim insanları, tamamen cansız kimyasal bileşenlerden oluşturdukları ve doğal hücreler gibi beslenebilen, büyüyebilen ve çoğalabilen ilk sentetik hücreyi geliştirdiklerini açıkladı. "SpudCell" adı verilen bu yapı, sentetik biyoloji alanında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
SpudCell doğal hücreleri taklit ediyor
Sentetik biyolog Prof. Kate Adamala liderliğindeki araştırma ekibi tarafından geliştirilen SpudCell, bitki veya hayvan hücresinden ziyade yapısal olarak basit bir bakteriye benziyor.
Yaklaşık 150 ila 200 molekülden oluşan yapay hücre, uygun laboratuvar koşullarında beslenerek yaklaşık beş nesil boyunca büyüyüp bölünebildi. Araştırmacılar, mevcut haliyle sistemin henüz ilkel ve kırılgan bir prototip olduğunun altını çizdi.
Prof. Kate Adamala, geliştirdikleri sistemin tüm bileşenlerini ayrıntılı şekilde bildiklerini belirterek, "Hücrenin tüm bileşenlerini ve hangi yoğunlukta kullanıldığını biliyoruz. Bu sayede onu mühendislik yoluyla geliştirebiliriz." ifadelerini kullandı.
Kanser tedavisinden karbon yakalamaya kadar geniş kullanım alanı
Araştırma ekibine göre sentetik hücreler gelecekte kanser tedavilerinin geliştirilmesi, atmosferden karbonun uzaklaştırılması ve çeşitli kimyasalların biyolojik yollarla üretilmesi gibi birçok alanda kullanılabilecek potansiyele sahip.
Bilim insanları, bu teknolojinin biyoteknoloji ve tıp başta olmak üzere farklı sektörlerde önemli yeniliklerin önünü açabileceğini değerlendiriyor.
"Sıfırdan yaşam yaratılmadı"
Çalışmaya dahil olmayan Imperial College London'dan biyokimyasal teknolojiler uzmanı Prof. Yuval Elani, geliştirilen sistemin laboratuvarda yaşam yaratıldığı anlamına gelmediğini, ancak bu hedefe giden yolda önemli bir bilimsel ilerleme olduğunu ifade etti.
Stanford Üniversitesi'nden biyomühendis Prof. Drew Endy de, "Kate Adamala bir hücre inşa etti ancak yaşam yaratmadı." değerlendirmesinde bulundu.
Araştırmacılar ayrıca mevcut haliyle SpudCell'in biyolojik güvenlik riski oluşturmadığını ve laboratuvar ortamı dışında kendi kendine çoğalma yeteneğine sahip olmadığını vurguladı.
Hakem değerlendirme süreci devam ediyor
SpudCell'i tanımlayan bilimsel çalışma kamuoyuyla paylaşılmış olsa da henüz hakem değerlendirmesinden geçmiş bir bilimsel dergide yayımlanmadı. Araştırma ekibi, makalenin kısa süre içinde bilimsel bir dergiye sunulacağını açıkladı.
