Apple, Avrupa Birliği’nde (AB) yürürlükte olan Dijital Piyasalar Yasası’na (DMA) uyum sağlamak ve Brüksel ile uzun süredir devam eden rekabet anlaşmazlıklarını çözüme kavuşturmak amacıyla uygulama geliştiricilerine yönelik ticari şartlarını yeniden düzenledi. Şirketin duyurduğu yeni ücretlendirme modeline göre, 1 Ekim’den itibaren üçüncü taraf uygulama mağazaları veya doğrudan internet üzerinden dağıtılan uygulamalardan gerçekleştirilen dijital işlemlerde yüzde 5 oranında "Temel Teknoloji Komisyonu" (Core Technology Commission) tahsil edilecek.
Yükleme başına alınan tartışmalı ücret kaldırıldı
Yeni sistem, Apple'ın daha önce devreye soktuğu ve indirme eşiğini aşan her yükleme için geliştiricilerden sabit 0,50 avro talep ettiği tartışmalı "Core Technology Fee" (Temel Teknoloji Ücreti) uygulamasının yerini alacak. Geliştiricilerin ciddi şekilde eleştirdiği bu modelin rafa kaldırılmasıyla birlikte, ilk edinim ve mağaza hizmet bedelleri de tamamen yürürlükten kalktı. Avrupa Komisyonu yetkilileri, taraflar arasındaki yakın diyalog sürecinin ardından gelen bu adımı memnuniyetle karşıladıklarını ve uygulamanın sahada nasıl yürütüleceğini yakından izleyeceklerini bildirdi.
App Store içi ve harici ödemelerde yeni oranlar
Açıklanan yeni kurallar kapsamında Apple ekosistemindeki komisyon oranları da kademeli olarak güncellendi:
Standart App Store içi satın alımlar: Apple'ın kendi ödeme altyapısını kullanan dijital ürün ve hizmetlerde komisyon oranı yüzde 30'dan yüzde 26'ya indirildi. Küçük işletme programındaki geliştiriciler ile ikinci yıldan itibaren yenilenen abonelikler için bu oran yüzde 15 olarak uygulanacak.
Alternatif ödeme sistemleri: App Store içinde yer alıp doğrudan üçüncü taraf veya kredi kartı ödeme sistemlerini kullanan uygulamalarda kesinti yüzde 20'ye (küçük işletmeler için yüzde 10'a) çekildi.
Harici bağlantılar (Link-out): Kullanıcıları işlem tamamlamak üzere harici web sitelerine yönlendiren uygulamalardan yüzde 15 komisyon alınacak.
Alternatif mağazalar ve web dağıtımı: App Store dışındaki alternatif mağazalardan veya web üzerinden indirilen uygulamalardaki işlemlerden yalnızca yüzde 5 komisyon tahsil edilecek.
Dijital Piyasalar Yasası ve küresel baskılar
Avrupa Komisyonu'nun 2022'de kabul ettiği Dijital Piyasalar Yasası, Apple gibi "eşik bekçisi" (gatekeeper) konumundaki teknoloji şirketlerinin kapalı ekosistemlerini üçüncü taraf alternatiflere açmasını zorunlu kılıyor. Geçmişte iPhone uygulamalarının yalnızca App Store üzerinden yüklenmesine izin veren ve tüm işlemlerden yüzde 30'a varan pay kesen şirket, AB'nin katı düzenlemeleri ve yüksek para cezası riskleri karşısında geri adım atmak zorunda kaldı. Avrupa şu anda kullanıcıların internet üzerinden iPhone'a doğrudan uygulama yükleyebildiği tek bölge konumundayken; benzer regülasyon adımları Japonya ve Brezilya'da da uygulanmaya başlandı.
Öte yandan ABD pazarında Epic Games ile süren davalar çerçevesinde harici bağlantılardan yüzde 15 komisyon alınmasını öneren Apple, küresel ölçekte ödeme sistemlerini savunmayı sürdürüyor. Şirket ayrıca AB'deki yeni düzenleme paketi kapsamında çocuk güvenliğini artırmak amacıyla Avrupa Komisyonu ile iş birliği yaparak ebeveyn denetim mekanizmalarını güçlendirdiğini açıkladı.
Hizmetler gelirinde büyüme baskısı
App Store, Apple’ın en yüksek kârlılığa sahip Hizmetler bölümünde ana gelir kaynaklarından biri olmayı sürdürüyor. Ancak Morgan Stanley analizlerine göre, mobil oyun harcamalarındaki yavaşlama ve regülasyon baskıları nedeniyle App Store, son çeyrekte 2023’ten bu yana ilk kez Hizmetler büyümesinin ana lokomotifleri arasında öne çıkarılmadı. Apple Finans Direktörü Kevan Parekh de analistlerle yaptığı görüşmede, bazı ülkelerdeki yasal düzenlemeler nedeniyle App Store iş modelinde yapısal değişikliklere gitmek zorunda kaldıklarını vurgulamıştı.
