Teknoloji dünyası, akıllı telefon üretiminin temel taşlarından olan bellek (DRAM ve NAND) çiplerinde eşi benzeri görülmemiş bir arz sıkıntısı yaşıyor. IDC'nin şubat ayı sonunda güncellediği rapora göre, küresel akıllı telefon sevkiyatlarının bu yıl yüzde 12,9 oranında daralarak 1,12 milyar adede gerileyeceği tahmin ediliyor. Bu tablo, sektörün son on yılda elde ettiği tüm kazanımların silinmesi anlamına geliyor.
Yapay zeka talebi dengeleri bozdu
Krizin temelinde, teknoloji devlerinin yapay zeka altyapılarını güçlendirmek için ihtiyaç duyduğu gelişmiş bellek çiplerine olan aşırı talebi yatıyor. Meta, Google ve Microsoft gibi şirketlerin veri merkezleri için büyük miktarda bellek stoklaması, akıllı telefon üreticilerine ayrılan payın daralmasına neden oldu. Üreticiler, kâr marjı daha yüksek olan sunucu tipi belleklere odaklandığı için geleneksel mobil belleklerin arzı ciddi şekilde kısıtlanmış durumda.
Ortalama fiyatlarda 523 dolarla tarihi zirve
Arzdaki daralma, doğal olarak maliyetleri ve son kullanıcı fiyatlarını yukarı çekiyor. IDC Kıdemli Araştırma Direktörü Nabila Popal'ın değerlendirmelerine göre, sevkiyat hacmi düşerken ortalama satış fiyatlarının bu yıl yüzde 14 artışla 523 dolara çıkması öngörülüyor. Sektör temsilcileri, bu durumu geçici bir dalgalanmadan ziyade pazarın yapısını temelinden değiştirecek "yapısal bir yeniden düzenleme" olarak nitelendiriyor.
Düşük segment telefonlar veda yolunda
Krizden en çok, kar marjı düşük olan giriş ve orta segment Android cihazlar etkileniyor. Bölgesel bazda en sert düşüşün yüzde 20,6 ile Orta Doğu ve Afrika pazarında yaşanması beklenirken, Çin pazarında da yüzde 10,5'lik bir daralma öngörülüyor. Apple ve Samsung gibi premium segmentte güçlü olan markaların, yüksek maliyetleri sübvanse etme veya fiyat artışlarını tüketiciye yansıtma kapasiteleri sayesinde bu süreci daha dirençli atlatacağı tahmin ediliyor.
Toparlanma için 2027 işaret ediliyor
Uzmanlar, bellek tedarikindeki krizin 2026 yılı boyunca şiddetini koruyacağını öngörüyor. Pazarın ancak 2027 yılının ortalarından itibaren istikrar kazanmaya başlaması bekleniyor. IDC projeksiyonlarına göre, 2027'de yüzde 2'lik sınırlı bir toparlanma, 2028'de ise yıllık bazda yüzde 5,2'lik daha güçlü bir büyüme yaşanabilir; ancak fiyatların kriz öncesi seviyelere dönmesi uzak bir ihtimal olarak görülüyor.
