Türkiye'de acil sağlık hizmetleri, 112 Acil Çağrı Merkezleri üzerinden yürütülmektedir. Birçok vatandaş, 112'yi aradığında ambulansın "koşulsuz" gelmesi gerektiğini düşünse de, sistem belirli tıbbi kriterler ve öncelik sıralaması (triyaj) üzerinden çalışır. Ambulansın gelip gelmeyeceğine, çağrıyı karşılayan sağlık personeli ve komuta merkezindeki hekim karar verir.
Ambulans her aramaya gelmek zorunda mı?
Hayır, 112 ambulansları her çağrıya gelmek zorunda değildir. Ambulanslar sadece hayati tehlike arz eden acil vakalar için görevlendirilir. Çağrı merkezindeki görevli, size durumla ilgili sorular sorar ve vakanın "acil" olup olmadığını belirler. Eğer durumunuz acil servis müdahalesi gerektirmiyorsa (örneğin; hafif soğuk algınlığı, reçete yazdırma, pansuman gibi), ambulans görevlendirilmez ve size en yakın sağlık kuruluşuna kendi imkanlarınızla gitmeniz önerilir.
Hangi durumlarda ambulans gelir? (Acil Durumlar)
Ambulansın öncelikli olarak yönlendirildiği kritik durumlar şunlardır:
- Kardiyovasküler Sorunlar: Kalp krizi şüphesi, şiddetli göğüs ağrısı.
- Solunum Sıkıntısı: Boğulma, nefes alamama, ağır alerjik reaksiyonlar.
- Ağır Travmalar: Trafik kazaları, yüksekten düşme, ateşli silah yaralanmaları.
- Nörolojik Durumlar: Bilinç kaybı, inme (felç) belirtileri, şiddetli nöbetler.
- Diğer: Zehirlenmeler, uzuv kopmaları, şiddetli kanamalar ve intihar girişimleri.
Ambulans hangi durumlarda gelmez?
Aşağıdaki durumlarda genellikle 112 ambulansı yönlendirilmez:
- Evde Bakım Hizmetleri: Serum takılması, enjeksiyon yapılması veya pansuman için ambulans gelmez.
- Rutin Kontroller: Hastaneye randevu için gitmek veya sadece ulaşım amaçlı kullanmak yasaktır.
- Hafif Şikayetler: Hafif baş ağrısı, kronik seyreden ağrılar, hafif ateşli hastalıklar.
- Hasta Nakli: Hayati tehlikesi olmayan bir hastanın bir yerden bir yere taşınması için 112 değil, belediyelerin "Hasta Nakil Ambulansları" veya özel ambulanslar aranmalıdır.
Asılsız ihbar ve gereksiz meşgul etmenin cezası
112 hattını asılsız ihbarlarla meşgul etmek veya acil olmayan durumlar için yalan beyanda bulunarak ambulans çağırmak suçtur. 2026 yılı itibarıyla bu tür eylemler için uygulanan idari para cezaları artırılmıştır. Ayrıca bu durum, gerçekten yardıma ihtiyacı olan birinin hayata tutunma şansını elinden alabilir.
